Cours de français - poème (La pomme et l'escargot)

LA POMME ET L'ESCARGOT

Il y avait une pomme
A la cime d'un pommier;
Un grand coup de vent d'automne
La fit tomber sur le pré !

Pomme, pomme,
T'es-tu fait mal ?
J'ai le menton en marmelade
Le nez fendu
Et l'oeil poché !

Elle tomba, quel dommage,
Sur un petit escargot
Qui s'en allait au village
Sa demeure sur le dos

Ah ! stupide créature
Gémit l'animal cornu
T'as défoncé ma toiture
Et me voici faible et nu.

Dans la pomme à demi blette
L'escargot, comme un gros ver
Rongea, creusa sa chambrette
Afin d'y passer l'hiver.

Ah ! mange-moi, dit la pomme,
puisque c'est là mon destin;
par testament je te nomme
héritier de mes pépins.

Tu les mettras dans la terre
Vers le mois de février,
Il en sortira, j'espère,
De jolis petits pommiers.

Charles Vildrac

Nàng táo và chàng ốc sên

Có một nàng táo
Treo trên ngọn cây
Gió thu đập mạnh
Rụng xuống đồng cỏ.

"Táo ơi, táo ơi,

Em đau không hở?"

"Cằm em dập đỏ

Mũi em nứt ra

Còn mắt sưng mọng".

Em rơi, thật khổ,

Lên lưng ốc nhỏ

Đang đi xuống làng

Vỏ khoác trên lưng.

A ! Tạo vật ngốc,

Thú có sừng rên

Đập bể nhà anh !

Giờ nhìn anh xem

Trần truồng yếu đuối !

Trong quả táo dập

Ốc sên đục lỗ

Như một chú sâu

Làm căn phòng nhỏ

Trú ẩn qua đông

A ! Ăn em đi,

Số em là vậy !

Em sẽ gọi anh 

Là người thừa kế

Của các hạt con.

Hãy bỏ trong đất

Vào khoảng tháng Hai,

Và em hy vọng

Chúng sẽ mọc lên

Những cây táo xinh.

Cours de français pour macngon (jeudi 7 avril 2016)

Les chambres, la salle de bains

Pour aller au premier étage, nous prenons l'escalier, car la maison n'a pas d'ascenseur.
Combien de chambres avez-vous, Madame?
- Deux au premier étage, deux au second.
- Voici ma chambre, dit la petite Hélène. Voici la chambre de mes parents. Pierre couche au second.

Mme Vincente ạjoute: "Au second, nous avons aussi une chambre d'amis. L'année dernière nos amis Legrand sont arrivés de Paris. Ils ont passé deux mois à la maison."

-----------------------------
GRAMMAIRE : 

Hi macngon, Trên đây là bài texte chị đã chỉnh sửa lại cho đúng và gọn gàng.


Chị phân tích câu này :

"Pour aller au premier étage, nous prenons l'escalier, car la maison n'a pas d'ascenseur."

Để phân tích một câu (hoặc nhỏ hơn câu là một mệnh đề = une subordonnée), chúng ta bắt đầu bằng việc tìm động từ được chia ở trong câu. Bởi vì động từ chia là thành phần quan trọng nhất của câu, nếu câu không có động từ chia thì nó sai ngay từ đầu.


Như vậy câu này có hai mệnh đề, vì nó có hai động từ được chia (le verbe conjugué), đó là "prenons" và "a".


"prenons" có động từ nguyên mẫu là "prendre" (nghĩa là "lấy", "dùng"), ở đây chủ từ (sujet) của nó là đại từ nhân xưng "nous"(nghĩa là "chúng tôi"), tức là ngôi thứ nhất số nhiều.

"a" có động từ nguyên mẫu là "avoir"(nghĩa là "có", "sở hữu"), ở đây chủ từ của nó là danh từ "la maison" (nghĩa là "ngôi nhà"), động từ này được dùng ở thể phủ định, với cặp trạng từ phủ định "ne... pas"(nghĩa là "không"). Như vậy là ngôi nhà KHÔNG có (không có cái gì đấy, hehe, không có thang máy).

---------------------------

PRONONCIATION

Chị sẽ phiên âm câu này ra tiếng Việt để macngon tập đọc và đọc thuộc nó luôn (nhớ dùng cái loa phát âm ở trên Google Traduction để nghe lại cho chắc ăn). Chờ chị chút nghen !


"Pour aller au premier étage, nous prenons l'escalier, car la maison n'a pas d'ascenseur."

Pu(rờ) a-lê ô prơ-mi-ê ê-ta(giờ), nu prơ-nông le-sca-li-ê, ka(rờ) la me-zông na pa đa-xăng-xơ(rờ).

:-) Những âm mà chị để ở trong ngoặc đơn thì macngon đọc nhẹ hơn so với những âm khác.

Chúc macngon học bài tốt, bonne journée ! :-D

Quan điểm của chúng tôi - Ehehe :-D

PLS : ihihi, cái câu cuối bài của J.-J. Rousseau các bác ấy dịch sai nè ! :-D :-D Nếu mà dịch câu ấy đúng thì là các bác ấy phải phát biểu mới đúng ! Các bác suy nghĩ kỹ đi rồi sửa lại không thì để tôi sửa cho :-D :-D

Hihihi hehehe, các bác ấy đã sửa lại rồi này, nhưng mà vẫn còn sai :

(...) Nói như Jean-Jacques Rousseau: “Trong thực tế, đối với những thứ chân lý vô nghĩa, sai lầm không gì tệ hại hơn là sự ngu muội - En fait de vérités inutiles, l’erreur n’a rien de pire que l’ignorance”.

Để tôi gợi ý cho các bác một chút nghen ! Câu ấy của Rousseau, nếu viết đầy đủ ra thì là như vầy :

"En fait de vérités inutiles, l’erreur n’a rien de pire que l’ignorance a de mauvais".


Mời các bác suy nghĩ và sửa tiếp :-D



Ôi ôi ôi, các bác ấy vẫn không chịu sửa, hoặc là vẫn không thấy được là sai ở đâu, hoặc là chắc mẩm là mình đúng rồi !!

Ôi ôi ôi, nếu tôi không nhầm, thì đây là một cái site của 72 vị nhân sĩ trí thức, đứng đầu là bác Huệ Chi, tả phù thì có Phạm Toàn, hữu bật thì có Thế Hùng, dưới trướng lại có Từ Huy tiến sĩ !! Thế mà làm sao mà bác nào soạn thảo cái văn bản "Quan điểm của chúng tôi" này, mà bác ấy lại dịch sai Rousseau một cách choquant như vậy, mà bác Huệ Chi và cô Từ Huy lại chẳng chịu kiểm tra, đọc lại cho kỹ?



Vậy nên có thơ rằng :

"Từ Huy là một cô nàng
Việc mình thì nhác chỉ siêng việc người !"


Ôi ôi ôi, may mà Đại hội Đảng lần thứ XII (cũng như mọi ĐH Đảng khác) vừa thành công tốt đẹp. May mà bác Trọng lại tái cử Tổng bí thư (xin chúc mừng bác, để thứ bảy này tôi sẽ đi mua sâm banh ăn mừng bác), mà bác ấy lại không nghe lời các vị nhân sĩ trí thức mà đa nguyên đa đảng, bầu tổng thống, chứ không thì đến năm 2045 này có khi lại có người chết đói (phỉ thui, phỉ thui !)

Các bác trí thức ơi, xin các bác cứ để cho nhân dân được ngủ, tốt cho sức khỏe, nhất là sức khỏe tâm thần ! Chứ các bác cứ suốt ngày đánh thức nhân dân bằng những cái chân lý vô dụng của các bác, hoặc những erreurs frappantes của các bác, hoặc bằng sự ignorance éblouissante của các bác, thì nhân dân như tôi đến mất ăn mất ngủ mà suy nhược mất.

Xin các bác dịch lại lần nữa, tìm lại contexte, hỏi ý kiến chuyên gia rousseauiste giỏi bằng tôi đây, vv. Còn nếu vẫn không hiểu được, thì mai mốt tôi sửa lại cho. Nhưng các bác phải biết là, một khi mà tôi sửa câu ấy xong, thì cái bài "Quan điểm ..." của các bác nó đi đời nhà ma, vì nó trái ngược hẳn lại ý của câu của Rousseau mà các bác trích dẫn ! Ôi ôi ôi, nan giải, nan giải !!

Quan điểm của chúng tôi

Bauxite Việt Nam Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 12 đến hôm nay 26-1 đã bước vào ngày thứ 7. Ngay từ hôm đầu tiên khai mạc Hội nghị trung ương lần thứ 14 trù bị cho Đại hội, trong một Lời bình ngắn, Bauxite Việt Nam đã bày tỏ quan điểm của mình: “Hội nghị trung ương lần thứ 14 đã bắt đầu. Tình hình cuộc đua vào "nhà trắng CSVN" càng nóng và đang ở vào thời điểm nước rút khẩn trương hơn bao giờ hết. Trong không khí sôi sục làm nhiều người cũng cảm thấy mê cuồng đến nhấp nhổm không yên, nhiều bạn đọc thân quen đã từng ngỏ ý muốn BVN bày tỏ thái độ của mình. Tuy nhiên sau nhiều cân nhắc, chúng tôi vẫn tự bảo, lên tiếng trong giờ phút này là hoàn toàn không thích hợp, khi mà việc đấu đá giữa hai phe trong Đảng là một ván cờ do Đảng bày ra để sát phạt, tranh nhau chiếc ghế quyền lực, còn người dân thì chỉ đóng vai chầu rìa chứ không có chút quyền hành nào cả, vậy thì lên tiếng để làm gì và có ảnh hưởng gì được đến các thế cờ mà từ lâu người trong cuộc cũng như đám quân sư đã nát óc tính từng nước cho đến lúc sắp ngã ngũ này. Biết đâu cho đến phút cuối cùng, một sự thỏa hiệp để chia chác quyền lợi được hai bên cùng gật đầu thì mong ước của những ai nóng lòng chờ kết cục đại thắng của một bên có phải là bị một vố ngã ngửa hay không.

Điều quan trọng hơn, chúng tôi hoàn toàn chưa nhìn thấy ở cuộc đua của ĐCS một lợi ích tốt đẹp nào sẽ mở ra cho dân cho nước. Cái “nhiều xấu hơn” cũng như cái “ít xấu hơn” – nếu quả có sự khu biệt ấy – dù cái nào thắng thì cũng chẳng có triển vọng đưa đến một xu thế dân chủ, giúp đất nước có cơ thay đổi theo hướng thoát Trung và thoát Cộng, là điều mà mọi người hằng tâm niệm bấy lâu nay. Vậy thì tốt nhất là hãy lặng yên đóng vai người quan sát, miễn không phải một người quan sát thụ động bàng quan, mà luôn luôn biết tỉnh táo và tinh tường đón đúng thời cơ để khuyến khích dân tộc đứng lên làm chủ vận mệnh của mình, bằng con đường ôn hòa kiên quyết đấu tranh giành lại quyền làm người, quyền được bảo vệ Tổ quốc thiêng liêng, và được sống tự do trong một cơ chế đa nguyên đa đảng mà từ lâu đã bị chế độ độc tài với bộ máy công an trị triệt tiêu bằng mọi cách”. Sáng 25-1, khi ván cờ tưởng đã an bài đột nhiên có thông tin lộ ra cho biết một phe – phe cứ ngỡ là cam chịu ở vào thế bại – bắt đầu tung những đòn hiểm được nhiều người hy vọng đây sẽ là cú lật ngược ngoạn mục, không chỉ trong hàng ngũ đảng viên, dư luận viên và quần chúng cảm tình với Đảng xôn xao bàn tán, cặp mắt lấm lét nhìn trước ngó sau, mà anh chị em XHDS và cả một số người Việt ở nước ngoài cũng không im lặng được nữa, phải bày tỏ chính kiến, người thế này người thế kia, phân tán năm bè bảy mảng. Nhưng rồi đến chiều, sau khi đã kiểm phiếu, lập tức lại có tin mọi sự vẫn đúng như dự định, ông Nguyễn Tấn Dũng đã bằng lòng rút hẳn, ván cờ quả thật đã an bài. Dư luận lại được một phen bàn tán, trong đó không khỏi có người reo to và có kẻ kêu trời. Bauxite Việt Nam vẫn xin giữ nguyên sự im lặng trong thời điểm này như một nguyên tắc cố hữu. Lý do cơ bản của chúng tôi là không một bên nào giữa phe ông Nguyễn Phú Trọng hay phe ông Nguyễn Tấn Dũng (hay thêm một phe ông khác vào đây nữa cũng vậy) đủ khả năng thuyết phục rằng nếu phe ông ấy “giành được ngọn cờ của Đảng” thì một cơ hội tốt đẹp hơn sẽ mở ra cho đất nước và dân tộc chúng ta. Hơn mười năm các vị ngự trị trên những cương vị tối cao – dù người này người kia có xê xích đổi thay chút ít – đã cho bàn dân thiên hạ nhìn thấy quá đủ phẩm chất, khả năng, bản lĩnh và thủ đoạn của các vị. Đặt cược niềm tin của mình vào bên này bên nọ chẳng hóa ra những người tỉnh táo trong dân tộc đang điên rồ hết cả hay sao. Cho nên, mặc cho ai thắng ai thua thì vẫn cứ còn một khoảng trống dài ở phía trước để chúng tôi được kiểm nghiệm, cọ xát với thực tế, nhằm thanh toán những dấu hỏi chất nặng trong đầu đã trên mười năm nay. Đó là bản giao ước không lời mà thế bất đắc dĩ chúng tôi xin nêu lên như một tuyên ngôn, bởi thực lòng, nếu không có các vị, nếu tất cả các vị đều làm được như ông Thein Sein, thì tốt cho đất nước này biết mấy. Trên cái di sản hình chữ S các vị để tanh bành ra đó mà không còn bất kỳ bóng dáng nào của các vị, 90 triệu con người Việt Nam cần cù sẽ bắt tay khôi phục lại, dưới một thể chế đích thực tự do dân chủ, có pháp luật nghiêm minh, có đa nguyên đa đảng, được cả thế giới văn minh ủng hộ, sẽ tiến bước về phía cường thịnh và thoát khỏi sự khống chế của tên chúa trùm tàn bạo Tàu Cộng, nhanh chóng hơn rất, rất nhiều. Tất nhiên, trong điều kiện quyền lực của các vị vẫn đang đè lên đầu, chúng tôi vẫn tin tưởng một cách mạnh mẽ rằng, với tình trạng của Đại hội ĐCSVN 12 này, mọi sự sẽ không thể còn như trước. Dù ai thắng ai bại thì hình ảnh của các vị cũng như hình ảnh của một đảng thống trị bằng bạo lực sau 70 năm, trong lòng mọi người dân đã hiện diện đầy đủ bản lai diện mục, sự mơ hồ về một lý tưởng đẹp đẽ với “tương lai dân giàu nước mạnh, có độc lập có tự do có hạnh phúc” mà những khẩu hiệu nghe rất bùi tai vào những ngày giữa tháng Tám 1945 và nhiều năm sau đó đã thu hút bao nhiêu trí thức và dân chúng ào ạt đi theo, nay đã phá sản hoàn toàn. Có thể sau Đại hội này, dân chúng sẽ sống những ngày cơ cực hơn, nghẹt thở hơn, bị đàn áp nặng nề hơn, nhưng lại cũng lả những ngày đáng sống hơn, vì phần lớn họ được thức tỉnh trước một cái gì vốn bấy lâu là một thực thể mù mờ mà giờ đây mình đã hiểu thật rành rẽ. Nói như Jean-Jacques Rousseau: “Trong thực tế những chân lý này nọ đều là vô ích, sai lầm không gì tệ hơn là sự ngu muội - En fait de vérités inutiles, l’erreur n’a rien de pire que l’ignorance”. BVN

http://boxitvn.blogspot.fr/2016/01/quan-iem-cua-chung-toi.html

Premier cours de français pour macngon (dimanche 13 décembre 2015)

L'école est fermée

L'école est fermée;
Le tableau s'ennuie;
Et les araignées,
Dit-on, étudient
La géométrie
Pour améliorer
L'étoile des toiles :
Toiles d'araignées,
Bien évidemment.

L'école est fermée
Les souris s'instruisent
Les papillons lisent,
Les pupitres luisent,
Ainsi que les bancs.

L'école est fermée,
Mais si l'on écoute
Au fond du silence
Les enfants sont là
Qui parlent tout bas.

Et dans la lumière
Des grains de poussière,
Ils revivent toute
L'année, qui passa
Et qui s'en alla

(Georges Jean)

Conte de ma fille - La famille de souris

C'est une conversation pendant une promenade quotidienne avec Uyen.

- Maman, j'adore les souris !
- Ah, hmm.
-Tu ne les aime pas maman ?
- Ah, hmm, non.
- Pourquoi, maman ?
- Parce que, elles sont sales, tu sais, tout ce qui est souris, rats ... je n'aime pas parce qu'ils sont très sales, avec toutes sortes de microbes qui donnent toutes sortes de maladies.
- Mais celles-là, elles sont propres, très propres ! Oh comme ils sont mignons ! Oh ils sont trop mignons, le papa et la maman et les deux bébés souris ! Oh je les adore !

En fait, Uyen m'a déjà raconté qu'il y avait deux souris dans sa classe, la maîtresse et les élèves s'en occupent chaque jour, et pendant les vacances, la maîtresse les emmène à sa maison pour les nourrir. Au début, la maîtresse a acheté un couple de souris, de couleur noire et blanche, et les élèves ont nommé la femelle Souricette et le mâle Soucello. Après un certain temps, ils se rendent compte que toutes les deux sont des mâles, parce qu'elles se battent tout le temps, et font trop de bruit dans la classe, et cela empêche les élèves de suivre la leçon, alors la maîtresse a décidé d'échanger une souris mâle contre une femelle, ce qu'elle a fait. Et voici la suite de l'histoire.

- Alors, cette fois, c'est bien une femelle, vous en êtes sûrs ?
- Mais oui maman, on en est sûrs, car elle a donné deux bébés souris.
- Ah c'est super ! Et tu as vu la maman enceinte alors ? (Je suis ravie).
- Mais non, c'est qu'elle a déjà eu les deux bébés avant d'arriver, car la maîtresse voulait être sûr que c'est une femelle.
- Ah d'accord, mais dans ce cas-là, Soucello n'est pas le papa des deux souriceaux alors ?
- Mais si, il est leur papa !
- Comment ça ?
- Parce qu'il est très gentil avec eux, très, très gentil.
- Ah, hmm, d'accord !
- (Uyen hésite un peu) Mais maman, peut-être que je me trompe, peut-être qu'il est le papa de l'un des deux souriceaux seulement.
- Ouais, c'est tout à fait possible ! (Je ne continue plus car ça devient de plus en plus compliqué !)
- Maman, j'aurais dû te raconter tout ça avant, comme ça je n'ai pas oublié. Mais je n'ai pas fait car tu ne m'écoutais pas !
- Comment ça ? Je ne t'écoute pas ?
- Si, tu m'écoute, mais tu n'écoutes pas vraiment, tu dis "Ah, ouais, hmm, hein ..."

(Oh là là, la vie est difficile !)

http://www.gurumed.org/2012/10/15/les-souris-apprennent-elles-chanter-la-manire-des-humains/

Bonne année !

Bonne année, bonne santé !
Que l'année 2015 soit pour nous
une année de beauté
qui rayonne sur les mondes hideux de cruauté;
une année de bonté
pour que tous les enfants soient aimés;
une année d'échanges féconds,
car la conversation, nous le savons,
stimule la compréhension;
une année de vigueur et de bien-être
où le travail nous apporte la richesse;

Belle et heureuse année à nous tous !

"La parole sur l'Aller-au-fond,
que nous avons lue.
Les années, les paroles depuis,
C'est encore et toujours nous.

Tu sais, l'espace est infini,
tu sais, tu n'as pas besoin de voler;
 tu sais, ce qui s'inscrivait dans ton oeil
approfondit pour nous les profondeurs."

(Paul Celan, à Gisèle, trad. franç. de C. Ossola)

Ngoại ngữ

Mới đây nghe cô Pha Lê cùng mọi người chê cô Kỳ Duyên nói tiếng Pháp mà tôi mới ốm dậy cũng được một phen cười như nắc nẻ ! Ý cô Pha Lê nói là cô ấy học tiếng Pháp hơn chục năm rồi nên cô ấy biết là cô Kỳ Duyên mới học có bảy năm thôi nên nói dở !! Lý lẽ gì mà kỳ thế ! Học ngoại ngữ giỏi hay không giỏi đâu có tính bằng số năm học được ! Học tiếng Pháp 10 năm ở trên núi Ngũ Hành Sơn thì nó phải khác với 7 năm học ở trường chuyên chứ ! Việt Kiều ở Pháp 20 năm mà còn nói tiếng Pháp như thổ dân kìa ! Ngay cả GS Đàm Thanh Sơn dạy học bao nhiêu năm bằng tiếng Anh mà khi viết tiếng Anh trên blog, ổng còn nói phòng hờ là bao nhiêu lỗi tiếng Anh trong bài là của tôi hết !! Người ta càng học giỏi càng khiêm tốn như vậy, chứ đâu có ti toe dăm ba chữ Tây quèn rồi là thấy ai nói cũng chê người ta phát âm sai ! Đã khen chê thì phải khen chê cho đúng, còn như không đúng thì thà đừng chê chỉ khen thôi, ít nhất cũng được cái ngọt ngào ! Học ngôn ngữ tình yêu cả chục năm rồi mà tán anh Công Vinh làm sao mà ảnh chạy mất tiêu luôn !

Chứ còn tôi mà nghe cô Kỳ Duyên nói tiếng Pháp là tôi thấy cổ phát âm rất tốt, rất chính xác, các âm khó như âm mũi, âm "r" là đều ổn, tất cả các phụ âm cuối đều được đọc hết, chứ không như người Việt Nam mình nói tiếng nước ngoài là cứ nuốt phụ âm cuối nên người ngoại quốc người ta hổng hiểu ! Học trường chuyên ra nó cũng có khác ! Chỉ có ngữ điệu thì mang âm sắc Việt Nam nhưng mà tôi đố các bác người Bắc mà nói đúng được ngữ điệu miền Nam đấy ! Dân học nhiều thì người ta biết chứ dân học ít càng chê người ta càng biết là mình dốt !

Cho nên tôi đề nghị là từ rày trở đi người Việt mình đừng có chê nhau là phát âm ngoại ngữ dở nữa, vạch áo cho người xem lưng người ngoại quốc người ta cười cho ! Có muốn đánh giá người nào nói ngoại ngữ hay hay dở, tiếng Anh thì phải hỏi anh Jonathan London, tiếng Pháp thì phải hỏi ông Hồ Cương Quyết, chớ đừng có hỏi người Việt ! Còn nếu rảnh thì vào blog tiếng Việt của anh Jonathan mà tha hồ sửa với chê ảnh, cho ảnh mau tiến bộ ! Vậy nghen !

Tranh luận về tiếng Pháp từ blog HY (tiếp theo)

Tôi lại phân tích tiếp câu sửa còn lại của chú Antoine

HY-LH : « j'ai entendu dire que le français en France et le français au Québec sont différents en quelque sorte, mais je ne sais pas comment. Savez-vous quelles sont les différences? »

= Tôi nghe nói là tiếng Pháp ở Pháp và tiếng Pháp ở Québec thì khác nhau, nhưng tôi không biết (chúng khác nhau) như thế nào. Bạn có biết sự khác biệt nào không ?

Antoine : « j’ai entendu dire qu’il existe certaines différences entre le français du Québec et celui de la France, mais je ne les connais pas. Les connaissez-vous ?

= Tôi nghe nói là có tồn tại một số /một vài sự khác biệt giữa tiếng Pháp của Québec và tiếng của Pháp, nhưng tôi không rành chúng. Bạn có rành chúng không ?

----------------------------------------------------------

Khi đọc lại câu của bác HY viết và tôi sửa, tôi vẫn còn cảm thấy thích thú vì câu cú và ý tưởng đều nhẹ nhàng, trau chuốt. Bây giờ xem chú Antoine biến nó thành cái gì nè :

Thay vì nói thẳng và giản dị là tiếng Pháp ở nơi nọ và nơi kia khác nhau, thì chú Antoine dùng một cấu trúc vô nhân xưng « il existe… » (nghĩa là "có tồn tại") rất là « vạn năng », tức là tầm thường, cũng giống như là « il y a » (có), hoặc là « c’est » (đây là) vậy.  Cấu trúc vô nhân xưng thường có tính khách quan, chung chung (neutre), dùng trong khoa học tự nhiên và y khoa thì ok, dùng trong văn thì dở, vì nó không có tình cảm.  (Đại khái như « anh yêu em » và « có tồn tại trong anh một tình yêu đối với em » vậy).

Chú Antoine dùng « celui » để tránh lặp lại « le français », thì cũng được, nhưng thực ra như vậy vẫn là lặp lại danh từ, dưới dạng đại từ chỉ định (pronom démonstratif) mà thôi.  Thường thì dùng đại từ như vậy khiến câu nặng nề. Danh từ mà lặp lại một lần thôi thì chưa có gì là dở cả, lặp lại nhiều lần thì mới thành vấn đề, vì chứng tỏ người viết có một vốn từ vựng hạn hẹp, không biết dùng các từ đồng nghĩa tương đương.

Tương tự hai chữ « les » của chú ấy trong hai mệnh đề cuối cùng đều là để dùng thay thế cho « les diffférences », như vậy chỉ trong hai câu thôi, mà đã có một từ « diffférences » được dùng tới ba lần, vụng không thể tả ! Nếu so với câu của bác HY và tôi, thì tôi dùng danh từ « diffférence » chỉ một lần, tính từ « diffférent » một lần, còn lần thứ hai là ẩn trong câu « je ne sais pas comment (ils sont différents) », nhưng tôi hoàn toàn có thể dùng một tính từ đồng nghĩa như là « dissemblant » chẳng hạn. Như vậy thì câu của chúng tôi trau chuốt hơn rất nhiều.

Kế tiếp là chú ấy thay động từ « savoir » bằng « connaître », không hiểu để làm gì. « Savoir » (nghĩa từ nguyên là « phân biệt ») nghĩa là biết đủ có thể phân biệt được, nhận ra được, « connaître » (nghĩa từ nguyên là « học để biết ») nghĩa là biết rành, biết sâu, có kiến thức về điều đó. Vậy mà sự khác nhau giữa tiếng Pháp được sử dụng ở Pháp và ở Québec là rất nhiều (chứ không phải chỉ có « một vài » cái như chú Antoine hiếu sai), và phải là chuyên gia nghiên cứu ngôn ngữ mới « biết rành » để chỉ ra được. Tôi cho rằng đây không phải là ý bác HY, bác ấy chỉ muốn hỏi xem chú ấy có biết chút gì hay không thôi.

Cuối cùng là chú ấy khá bất lịch sự vì đã sửa câu hỏi của bác HY mà không thèm trả lời (ít nhất thì cũng nói là « tiếc quá, tôi không biết » chứ), lịch sự kiểu Pháp (sinh viên trường Y có văn hóa) để đâu rồi ?

Ở blog bác HY tôi vì nể chủ nhà mà nhịn chú ấy như nhịn cơm sống, nhưng ở đây thì đừng hòng nhé !

Tôi sẽ còn viết thêm một billet (entry) nữa để tổng kết vụ này !

Tranh luận về tiếng Pháp (tiếp tục từ blog HY)

Phân tích tiếp câu Antoine sửa nhé :

HY nói "tôi bận quá" là có ý cảm thán, Antoine dịch "tôi rất bận" là bỏ mất ý cảm thán.

HY nói "khi tôi có thời gian để học tiếng Pháp thì tôi buồn ngủ" (có thể tương đương với câu « khi tôi không buồn ngủ thì tôi không có thời gian học tiếng Pháp »), Antoine dịch là "ngay khi tôi mong muốn học tiếng Pháp thì tôi ngủ gật" ; hai ý này khác nhau rất xa, do bởi từ « souhaiter » (mong muốn, mong ước), khiến nó kém chặt chẽ. Câu của Antoine  có thể hiểu là "khi tôi không ngủ gật thì tôi không mong muốn học tiếng Pháp", là sai ý của bác HY.

HY nói "cái mẩu (câu) nhỏ này", Antoine nói "câu này". Thực ra xét về văn phạm, HY nói không chỉ một câu, mà nhiều câu. Như vậy câu dịch của Antoine sai.

HY nói "dịch giúp tôi", có thể hiểu là "giúp tôi dịch", vì lẽ ra việc dịch là của HY, bác Google đã làm giúp, hoặc làm giùm thay cho HY. Như vậy dịch "pour moi" là chính xác. « Pour moi » biến thành « me » đưa lên trước động từ là một cách nói không chính xác về mặt văn phạm, nhưng cũng được chấp nhận, nhất là trong văn nói.  Trong trường hợp này nó không gây nhầm lẫn, nhưng sẽ có trường hợp không thể làm như vậy được vì gây nhầm lẫn, hoặc thậm chí sai, ví dụ với câu "Antoine demande des explications à son professeur pour moi" (đó là câu hỏi tôi đặt cho "một độc giả" nhưng chính bác ấy đã lờ đi một cách đáng xấu hổ). 

Ví dụ khác « mon agent signe le contrat pour moi » (nhân viên môi giới của tôi ký hợp đồng giùm tôi/thay tôi ) khác hẳn với « mon agent me signe le contrat » (nhân viên môi giới của tôi ký hợp đồng với tôi/cho tôi ).

Ví dụ khác nữa « tu peux faire ça pour moi ? » (bạn làm cái này giùm tôi/thay cho tôi được không ? » khác hẳn với « tu peux me faire ça, à moi ? » (sao bạn dám/nỡ làm điều đó với tôi ? ).

Những ví dụ như vậy trong sách truyện tiếng Pháp, như « le Rouge et le Noir » chẳng hạn, là rất nhiều, chắc hẳn bạn « một độc giả » đã đọc. Vậy mà bạn ấy dám nói là tôi « sai sơ đẳng », « phải ngượng miệng ». Ai phải ngượng miệng ở đây ?

Chính là « một độc giả »  sai sơ đẳng vì bạn ấy nhầm « me » = « à moi » với « me » = « pour moi », nên phán một câu xanh rờn là « pour moi » phải biến thành « me » và đưa lên trước động từ.

Tôi nghĩ rằng « một độc giả » đọc sách còn ít quá (vì tiêu tốn thời gian vào việc ngồi rị mọ chẻ sợi tóc làm tư ), nên chưa gặp nhiều tình huống đa dạng, và bạn ấy ngây thơ tưởng rằng chỉ có một qui tắc ngữ pháp sơ đẳng duy nhất mà thôi, nếu không nói đúng như vậy là sai ! Đã thế cái qui tắc sơ đẳng nhất ấy lại còn bị nhầm nữa chứ !

PS. Có ví dụ  rất hay của Tự điển TFLi (Le Trésor de la langue française infformatisé - http://atilf.atilf.fr/tlf.htm) này :

Pour 2. En remplacement de, à la place de
a) (d'une personne). Je réponds pour lui, tu paieras, tu signeras pour lui. Allez vous reposer : je veillerai pour vous (LA MARTELIÈRE, Robert, 1793, v, 3, p. 58). Inscrivez donc le nom de mon père, si c'est possible; il aurait été content d'être là-dessus. Je donnerai pour lui (R. BAZIN, Blé, 1907, p. 245).